Türkçe · Konu 10/12 · sıralı çalışma
Kısa özet: Yazım kuralları, sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'na uygun doğru yazılışını belirleyen kurallar bütünüdür. KPSS'de en çok de/da bağlacı ile ki'nin ayrı-bitişik yazımı, kesme işareti ve büyük harf kullanımı sorgulanır. Soru genellikle "Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?" kalıbıyla gelir.
- 24 altın kural
- KPSS'de ort. ~1 soru
- En kritik: de/da ve ki'nin yazımı, kesme işareti, bitişik-ayrı yazım
Cümle Başında Büyük Harf
Her cümlenin ilk sözcüğü büyük harfle başlar. Nokta, soru işareti ve ünlem işaretinden sonra gelen sözcük de büyük harfle başlar.
Özel İsimlerde Büyük Harf
Kişi, yer, ülke, millet, dil, din, kitap, gazete, dergi, kurum adları gibi özel adlar büyük harfle başlar. Özel ad birden fazla sözcükten oluşuyorsa her sözcük büyük harfle başlar.
"de/da" Bağlacı
"de/da" bağlacı her zaman ayrı yazılır; cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Bulunma durumu eki olan "-de/-da" ise bitişik yazılır, çıkarılınca cümle bozulur.
"ki" Bağlacı ve Eki
Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "Biliyorum ki gelecek." Sıfat yapan "-ki" ile ilgi zamiri "-ki" bitişik yazılır: "dünkü", "yandaki", "benimki". "çünkü, sanki, hâlbuki, mademki, oysaki" kalıplaşmıştır, bitişik yazılır.
"mi" Soru Eki
"mi" soru eki her zaman ayrı yazılır; ünlü uyumuna göre "mı, mi, mu, mü" biçimlerini alır. Soru ekinden sonra gelen ekler soru ekine bitişik yazılır: "Geliyor musun?"
Bitişik Yazılan Birleşik Sözcükler
Anlam kayması olan (hanımeli, aslanağzı, açıkgöz) ve ses düşmesi ya da ses değişimi olan (kahvaltı, pazartesi, niçin) birleşik sözcükler bitişik yazılır.
Örnek Soru
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
Doğru Cevap: E) "yanlız" yazımı yanlıştır; sözcüğün doğru yazımı "yalnız"dır. A'da "de" bağlacı ile "mi" soru eki doğru biçimde ayrı, B'de "herkes" doğru, C'de belirli tarihe bağlı ay ve gün adları doğru olarak büyük harfle, D'de "Türkçenin" yapım eki almış özel ada uygun biçimde kesmesiz yazılmıştır.
İlgili Konular
Sıkça Sorulan Sorular
"de/da" bağlacı cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazsa ayrı yazılır: "Ben de geldim." Bulunma durumu eki olan "-de/-da" ise bitişik yazılır: "Evde kaldım." Ayrı yazılan "de/da" bağlacı hiçbir zaman "te/ta" biçiminde yazılmaz.
Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır: "Biliyorum ki gelecek." Sıfat yapan "-ki" ile ilgi zamiri "-ki" bitişik yazılır: "dünkü", "yandaki", "benimki". "çünkü, sanki, hâlbuki, mademki, oysaki" sözcükleri kalıplaştığı için bitişik yazılır.
Anlam kayması olan (hanımeli, aslanağzı, açıkgöz), ses düşmesi ya da ses türemesi olan (kahvaltı, pazartesi, affetmek) birleşik sözcükler ile pekiştirmeli sözcükler (sapasağlam, apaçık) bitişik yazılır.
KPSS Genel Yetenek Türkçe testinde yazım kuralları konusundan ortalama 1 soru çıkar. Soru genellikle "Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?" kalıbıyla sorulur ve en çok de/da, ki, mi yazımı ile kesme işareti test edilir.
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bu eklerden sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: Türkçenin, İstanbullu, Atatürkçülük. Kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler de kesmeyle ayrılmaz: Türkiye Büyük Millet Meclisine.